Het belang van drinkwater voor rundvee

Een koe heeft water nodig om dagelijks vochtverbruik te compenseren. Zeker bij hittestress kan deze hoeveelheid hoog zijn.

Melk bestaat voor 88% uit water, dus bij een gemiddelde dagproductie van 31L melk per koe moet alleen daarvoor al ruim 27L water beschikbaar zijn. Daarnaast produceert de koe nog zo’n 33 liter urine, behoorlijk vochtrijke mest (maar zo’n 9% DS) en water via verdamping (zweet en adem). In totaal komt dit uit op zo’n 100-110L water.
Een deel van dat water komt uit het rantsoen. Om een idee te geven: 58 kg voer à 40% DS betekent 35L water dat uit het rantsoen wordt gehaald. Dan blijft er nog steeds een gemiddelde waterbehoefte van 65-75L over. Maar gemiddelden zijn gevaarlijk. Een individuele koe die piekt op 50L melk, dat doet onder hittestress-omstandigheden en een relatief droog rantsoen heeft, kan wel tot 200L water nodig hebben op een dag!
Reden voor dit grote verschil wordt deels verklaard door de hogere melkgift, maar ook het feit dat een koe slecht zweet en de lichaamstemperatuur vooral regelt door middel van water: inname van water van 10˚C en afvoer op lichaamstemperatuur. Het is dus belangrijk dat er altijd, en zéker bij hittestress, ruim voldoende water beschikbaar is voor elke individuele koe, en dat hangt van meer factoren af dan je zou denken.

Kwaliteit van drinkwater

Maar met alleen een goede beschikbaarheid van drinkwater ben je er nog niet. Als dat water vervuild is, kan een koe zomaar 2,5L melk minder geven. Water moet smakelijk zijn en koeien stellen daar hoge eisen aan. Water moet chemisch én microbieel in orde zijn. Om dat voor elkaar te krijgen, moet je goed monitoren.

Allereerst heb je daarvoor een watermeter nodig. Verder is het verstandig regelmatig het verbruik te noteren. Doe dit zowel aan het begin van de watertoevoer als aan de einden. Je zult niet de eerste zijn die hierdoor een onzichtbare lekkage ontdekt.

Het laat tevens zien of de koeien te weinig water opnemen. Raak niet te snel van slag als dat zo blijkt te zijn. De wateropname hangt van veel factoren af. Kanters helpt je graag om de waterkwaliteit te controleren en tot een juiste bevinding en oplossing te komen. Het wordt sowieso aangeraden het water jaarlijks te laten controleren door een gecertificeerd laboratorium.

Grenswaarden chemische en biologische kwaliteit

Bron: GD Deventer

RundKalf
ParameterGoedSlechtGoedSlecht
pH5 tot 8>9 en <45 tot 8>9 en <4
Ammonium (mg/L)< 2>10< 0,5> 2
Nitriet (mg/L)< 0,1> 1< 0,1> 1
Nitraat (mg/L)< 100> 200< 100> 200
Chloride (mg/L)< 250> 2000< 250> 2000
Natrium (Na) (mg/L)< 800> 1500< 400> 800
Ijzer (mg/L)< 0.5> 10< 0,2> 0,5
Mangaan (mg/L)< 1> 2< 0,5> 1
Sulfaat (mg/L)< 100> 250< 100> 250
Hardheid (° D)> 4 en < 15> 25> 4 en < 15> 25
Gisten en schimmels > 10.000 > 10.000
E. coli (kve/mL)< 10> 100< 10> 10
Totaal kiemgetal (kve/mL)< 10.000> 100.000< 1.000> 10.000

Biofilm

In elke waterleiding ontstaat na verloop van tijd een biofilm, ook in jouw waterleiding thuis. Dat is een slijmerige laag van organisch materiaal waar ziekteverwekkende bacteriën in kunnen groeien. Nu is een kleine hoeveelheid biofilm niet direct schadelijk, maar biofilm bouwt zich op en dit kan uiteindelijk tot problemen leiden. Zo kunnen het totale kiemgetal en de hoeveelheid E-coli kiemen te hoog worden. Actie is dan vereist.

Maak de breektank minstens eenmaal per jaar schoon. Bevestig de tyleen buizen strak en recht, om verzakte delen te voorkomen. Ook moet de tyleen van gasdichte kwaliteit zijn, zodat er geen ammoniak uit de lucht in komt. Ammoniak is namelijk voer voor microbiële groei. Een watercheck door Kanters helpt om de juiste acties te ondernemen.

Waterleiding-, bron- of slootwater

Waterleidingwater is van hoge kwaliteit, maar kan in de installatie snel verslechteren. Het kan al misgaan in de breektank (buffervat) en daarna in de leidingen. Voornamelijk biofilm is dan het probleem.

Bronwater behoeft meer aandacht. Hierbij kan het zowel chemisch als qua kiemgetallen misgaan. Chemisch betreft het meestal een teveel aan ijzer en/of mangaan. Dan zal het bronwater behandeld moeten worden. Aangezien dat vaak al gebeurt, moet worden na gegaan of het drinkwatersysteem nog naar behoren functioneert. Ook bij gebruik van bronwater moet je alert zijn op het ontstaan van biofilm.

Slootwater wordt in waterrijke delen van Nederland nog vaak gedronken door vee. Daar wordt ook het vaakst een slechte waterkwaliteit gemeten. Controleer daarom het slootwater regelmatig. Denk daarbij aan langdurige droogte, maar ook aan hoosbuien i.v.m. een mogelijk aanwezige riool-overstort in de buurt.

Tot slot

Zoals eerder vermeld drinkt rundvee enorme hoeveelheden water. Een goede waterkwaliteit is dus van groot belang. Een goede wateropname stimuleert bovendien de voeropname en een combinatie van beide bepaalt dan ook of je lekker melkt of niet.

Meer informatie over het belang van schoon drinkwater en het verhogen van de melkgift?

"*" geeft vereiste velden aan

Voornaam*
Achternaam*
Ik heb:
Toestemming*
Dit veld is bedoeld voor validatiedoeleinden en moet niet worden gewijzigd.
Deel dit item

Gezonde dieren zorgen voor werkplezier en rendement

Kanters Technics ontwikkelt en produceert duurzame technieken om uw drinkwater schoon te houden.

Meer lezen?

Meld je aan voor de nieuwsbrief en ontvang altijd als eerste de nieuwste onderzoeken en tips.

"*" geeft vereiste velden aan

Toestemming*
Dit veld is bedoeld voor validatiedoeleinden en moet niet worden gewijzigd.

Mogelijk ook interessant

Resultaten reinigen met Aqua-clean
Onderzoeken
Aqua-clean® reinigt en desinfecteert drinkwatersystemen

Nieuwe veldproefresultaten laten de grote effectiviteit zien van Aqua-clean® op organische vervuiling in drinkwaterleidingen en …

Lees verder
Nieuws
EuroTier 2022

Bezoek ons op EuroTier! Van 15 tot en met 18 november 2022 vindt ‘s werelds …

Lees verder
koeien, nutripreserve basic, kanters
Blogs/tips
Effectieve maatregel bij hittestress

Effectieve maatregel bij hittestress Hittestress, we krijgen er steeds meer mee te maken. Melkvee is …

Lees verder
Kanters, Thailand, schoon drinkwater, water, kwaliteit, aqua-clean
Product video's
Aqua-clean is the best biofilm remover

Kanters werkt al meerdere jaren samen met onze Partner SCG uit Thailand. Ze zijn een …

Lees verder